değişen teknolojinin ilerlemesiyle günümüzde bir hayli şey dijitale taşındı, bunlardan biri de çocukların oynadığı oyunlar. Oyun oynarken çok sonlanarak öfke denetimini kaybeden çocuk görüntülerine mutlaka denk gelmişsinizdir. Pekala bu çocuklar oyun oynadığı için mi saldırgan davranışlar sergiliyor, aslına bakarsan saldırgan ve öfkeli oldukları için mi bu çeşit oyunları tercih ediyorlar?
Oyun oynarken bu tıp agresif davranışlar sergileyen çocuklar ebeveynlerin endişelenmesine yol açıyor. Dijital savaş oyunları, çocuklardaki saldırgan ve öfkeli davranışları arttırıyor mu; gelin, bir arada bakalım.
Psikolog Albert Bandura bundan 60 yıl evvel, çocukların çizgi sinemalardan ve yetişkinlerden saldırgan davranışları öğrendiğini, bunun da çocuklardaki saldırgan davranışları artırabileceğini düşünüyordu.
Yaptığı Bobo Doll Deneyleri kararında bunun sahiden de bu biçimde olduğunu gösterdi. Deneyde agresif yetişkinle oyun oynayan çocuklar, agresif olmayan yetişkinle oyun oynayan çocuklara bakılırsa yetişkinin odada olmadığı durumlarda bile daha fazlaca şiddet davranışı sergilediler.
Bu sonuçla münasebet kurmak isteyen bilim insanları, çocukların dijital savaş oyunlarından şiddeti öğrenebileceklerini düşünüyordu. Bu yüzden araştırmalar yapıldı, bildiriler yayınlandı, yayınlanan bildirilere antitezler üretildi.
Dijital oyunlar oynayan çocuklar en hayli savaş oyunlarını oynamayı tercih ediyor
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2021 yılında “Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması” çalışmasınınverilerine nazaran 2013 yılında 6-15 yaşları içindeki çocuklarda internet kullanım oranı %50,8’dir. 2021 yılında ise bu oran %82,7 çıkmıştır. Araştırmada çocukların hangi emelle interneti kullandığı da araştırılmış. Araştırma datalarına nazaran, interneti kullanan çocukların %66,1 interneti oyun oynamak yahut oyun indirmek için kullanıyor.
Yani çocuklardaki internet kullanması gitgide artıyor ve çocuklardaki bu internet kullanmasının birden fazla oyun oynamak için. 2017’de hazıralanan “Dijital Oyunlar Raporu” datalarına bakılırsa Türkiye’de en epeyce indirilen oyunların birinci ikisi savaş strateji oyunları olan ‘Clash Royale’ ve ‘Clash of Clans’. Olağan ki bu rapor beş yıl öncesine ilişkin ve bilgiler biraz eski. Oyun dünyasına her gün yeni oyunlar ekleniyor. Fakat dikkat edilmesi gereken nokta ilk iki sıranın “savaş-strateji” oyunlarında olmasında.
Dijital savaş-strateji oyunları çocuklardaki saldırganlığı artırıyor mu?
Bazı araştırma bilgileri, dijital savaş oyunlarının çocuklarda saldırganlığı artırdığı istikametinde olsalar da kimilerine göre ise dijital savaş oyunları ile saldırganlık içinde rastgele bir alaka yok. Örneğin Amerikan Psikoloji Birliği (American Psychological Associtation) olan APA’nın 2020 yılında yayınladığı bildiriye nazaran dijital savaş oyunları agresif davranışları artırırken empatiyi azaltıyor.
APA’nın bunu yayınlamasından kısa bir süre daha sonra farklı ülkelerdeki psikologlar ve kriminologlardan oluşan 230 bilim insanı toplanıp halka açık bir mektup yazdılar. Mektuplarında APA’nın insanları yanlış yönlendirdiğini, saldırgan hata sürece ile dijital savaş oyunları oynama içinde bir ilgi olmadığını belirttiler.
Sonuç: İddialar ne kadar dijital savaş oyunlarının çocuklar için şiddeti olağanlaştırdığı, çocuklardaki empatiyi azalttığı, çocuklardaki saldırgan davranışları arttırdığı istikametinde olsa da bu hemen çabucak kanıtlanabilmiş değil.
Çocuklar niye etkileşimli dijital oyunları tercih ediyor?
Savaş ve strateji oyunları genel olarak grup formunda oynanan oyunlar oluyor. Kişi bir klana dahil oluyor ve klandaki başka üyelerle birlikte savaşlara katılıyor, onlardan yardım istiyor onlara yardım ediyor. Yapılan birtakım araştırmalarda çocukların bu cins etkileşimli oyunlarda kendini bir kümeye, yere ilişkin hissetme ihtiyacı doyurulduğu için çocukların bu etkileşimli oyunları tercih ettiği bulunmuş.
Çocuklar ne çeşit dijital oyunlar oynamalı?
Dijital oyunlar ile saldırganlık içinde bir ilgi kurulamamış olabilir fakat bu demek değildir ki her çocuk her oyunu oynayabilir. Her oyun, yüzlerce kontrolden geçiyor ve makul bir yaş sonuna sahip oluyor. Vahşet içerikli savaş oyunlarının yaş sonu 18, daha az şiddet içereni de 16 oluyor.
Çocukların oyun seçiminde birinci evre bu sınırlamalara uymak ikincisi ise çocuğunuzu tanımak ve ona, onun gereksinimlerine bakılırsa bir oyun ortamı sağlamak. Birtakım çocuklar tabiatı gereği hassastırlar ve şiddet içeriği ağır olan oyunlardan uzak tutulmalıdırlar.
Kaynaklar: 1, 2, 3, 4, 5
Oyun oynarken bu tıp agresif davranışlar sergileyen çocuklar ebeveynlerin endişelenmesine yol açıyor. Dijital savaş oyunları, çocuklardaki saldırgan ve öfkeli davranışları arttırıyor mu; gelin, bir arada bakalım.
Psikolog Albert Bandura bundan 60 yıl evvel, çocukların çizgi sinemalardan ve yetişkinlerden saldırgan davranışları öğrendiğini, bunun da çocuklardaki saldırgan davranışları artırabileceğini düşünüyordu.
Yaptığı Bobo Doll Deneyleri kararında bunun sahiden de bu biçimde olduğunu gösterdi. Deneyde agresif yetişkinle oyun oynayan çocuklar, agresif olmayan yetişkinle oyun oynayan çocuklara bakılırsa yetişkinin odada olmadığı durumlarda bile daha fazlaca şiddet davranışı sergilediler.
Bu sonuçla münasebet kurmak isteyen bilim insanları, çocukların dijital savaş oyunlarından şiddeti öğrenebileceklerini düşünüyordu. Bu yüzden araştırmalar yapıldı, bildiriler yayınlandı, yayınlanan bildirilere antitezler üretildi.
Dijital oyunlar oynayan çocuklar en hayli savaş oyunlarını oynamayı tercih ediyor
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2021 yılında “Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması” çalışmasınınverilerine nazaran 2013 yılında 6-15 yaşları içindeki çocuklarda internet kullanım oranı %50,8’dir. 2021 yılında ise bu oran %82,7 çıkmıştır. Araştırmada çocukların hangi emelle interneti kullandığı da araştırılmış. Araştırma datalarına nazaran, interneti kullanan çocukların %66,1 interneti oyun oynamak yahut oyun indirmek için kullanıyor.
Yani çocuklardaki internet kullanması gitgide artıyor ve çocuklardaki bu internet kullanmasının birden fazla oyun oynamak için. 2017’de hazıralanan “Dijital Oyunlar Raporu” datalarına bakılırsa Türkiye’de en epeyce indirilen oyunların birinci ikisi savaş strateji oyunları olan ‘Clash Royale’ ve ‘Clash of Clans’. Olağan ki bu rapor beş yıl öncesine ilişkin ve bilgiler biraz eski. Oyun dünyasına her gün yeni oyunlar ekleniyor. Fakat dikkat edilmesi gereken nokta ilk iki sıranın “savaş-strateji” oyunlarında olmasında.
Dijital savaş-strateji oyunları çocuklardaki saldırganlığı artırıyor mu?
Bazı araştırma bilgileri, dijital savaş oyunlarının çocuklarda saldırganlığı artırdığı istikametinde olsalar da kimilerine göre ise dijital savaş oyunları ile saldırganlık içinde rastgele bir alaka yok. Örneğin Amerikan Psikoloji Birliği (American Psychological Associtation) olan APA’nın 2020 yılında yayınladığı bildiriye nazaran dijital savaş oyunları agresif davranışları artırırken empatiyi azaltıyor.
APA’nın bunu yayınlamasından kısa bir süre daha sonra farklı ülkelerdeki psikologlar ve kriminologlardan oluşan 230 bilim insanı toplanıp halka açık bir mektup yazdılar. Mektuplarında APA’nın insanları yanlış yönlendirdiğini, saldırgan hata sürece ile dijital savaş oyunları oynama içinde bir ilgi olmadığını belirttiler.
Sonuç: İddialar ne kadar dijital savaş oyunlarının çocuklar için şiddeti olağanlaştırdığı, çocuklardaki empatiyi azalttığı, çocuklardaki saldırgan davranışları arttırdığı istikametinde olsa da bu hemen çabucak kanıtlanabilmiş değil.
Çocuklar niye etkileşimli dijital oyunları tercih ediyor?
Savaş ve strateji oyunları genel olarak grup formunda oynanan oyunlar oluyor. Kişi bir klana dahil oluyor ve klandaki başka üyelerle birlikte savaşlara katılıyor, onlardan yardım istiyor onlara yardım ediyor. Yapılan birtakım araştırmalarda çocukların bu cins etkileşimli oyunlarda kendini bir kümeye, yere ilişkin hissetme ihtiyacı doyurulduğu için çocukların bu etkileşimli oyunları tercih ettiği bulunmuş.
Çocuklar ne çeşit dijital oyunlar oynamalı?
Dijital oyunlar ile saldırganlık içinde bir ilgi kurulamamış olabilir fakat bu demek değildir ki her çocuk her oyunu oynayabilir. Her oyun, yüzlerce kontrolden geçiyor ve makul bir yaş sonuna sahip oluyor. Vahşet içerikli savaş oyunlarının yaş sonu 18, daha az şiddet içereni de 16 oluyor.
Çocukların oyun seçiminde birinci evre bu sınırlamalara uymak ikincisi ise çocuğunuzu tanımak ve ona, onun gereksinimlerine bakılırsa bir oyun ortamı sağlamak. Birtakım çocuklar tabiatı gereği hassastırlar ve şiddet içeriği ağır olan oyunlardan uzak tutulmalıdırlar.
Kaynaklar: 1, 2, 3, 4, 5